BRIGHT Festival  ›  Zaterdag
Onderdeel van Weekend van de Wetenschap

Kom binnen,
pak alles vast.

Eén dag lang staat het centrum vol met dingen die je mag aanraken, uitproberen en zelf maken. Gratis en zonder aanmelden, leuk met kinderen. Alleen voor de bustour bij Chemelot reserveer je vooraf een plek.

WanneerZaterdag 3 oktober
Hoe laat10:00 – 17:00
KostenGratis
Dit wil je niet missen

Vier dingen die je nergens anders zomaar doet.

Het hele centrum doet mee, van de Markt tot in de winkelstraat, en met de bus zelfs tot op het terrein van Chemelot.

Het overview effect, zelf ondergaanAstronauten die de aarde in zijn geheel zien komen anders terug. Die omslag is te meten, en wordt sinds 2019 onderzocht aan Tilburg University. In de SpaceBuzz op de Markt maak je hem zelf mee, met een VR-bril, in een kwartier. Voor alle leeftijden.
Achter de hekken van ChemelotIedereen kent de pijpen en de fakkels, bijna niemand is er ooit geweest. Met de bustour rijd je het terrein op. Er rijdt één bus, om 14:00. Vanaf 12 jaar en vooraf aanmelden, want er is een beperkt aantal plaatsen. Reserveer je plek.
Je kapotte spullen weer aan de praatNeem mee wat het niet meer doet. De vrijwilligers van het Repair Café halen het uit elkaar en laten je zien wat eraan mankeert. Vaak ga je met een werkend apparaat naar huis.
Kinderen mogen overal aanzittenAan de tafels buiten het oude raadhuis sloop je een oude telefoon of broodrooster open en bouw je er iets nieuws van. Verderop knutsel je koeltorens bij Chemelot en zie je de plasticlijn draaien. Niks achter glas, alles in de handen.
Het festivalterrein

Eén dag lang is het centrum
van Geleen het terrein.

Drie gebouwen waar je naar binnen loopt en een raket op de parkeerplaats ertussen, allemaal op de Markt en op loopafstand van elkaar. En daartussen loopt het gewoon door: langs de winkels, door de stad, en met de bus zelfs tot achter de hekken van Chemelot.

De SpaceBuzz, een raket van achttien meter op een oplegger Bezoekers lopen onder een ballonboog naar binnen Vrijwilligers van het Repair Café aan het solderen Kinderen spelen op de vloer tijdens de publieksdag Een robot gebouwd uit een oude broodrooster, met draadjes als haar De Makerij aan de Salmstraat met vlaggen voor de deur BRIGHT Festival-vlaggen in het centrum van Geleen
Nieuw: de SpaceBuzz staat zaterdag op de Markt

Waar je naar binnen loopt

Klik een activiteit open om te lezen wat je er kunt doen.

Een astronaut bij de SpaceBuzz-raket
Primeur in Geleen

SpaceBuzz

Op de parkeerplaats voor het gemeentehuis, tussen het oude raadhuis en het Galfetti-gebouw

Stap in de SpaceBuzz, lanceer jezelf door de dampkring en kijk naar de aarde zoals alleen astronauten dat kunnen. Een blauwe stip in het zwart, zonder grenzen, en veel kwetsbaarder dan je dacht. Een vlucht duurt een kwartier en is voor alle leeftijden.

Wat je daar voelt heeft een naam. Het overview effect is de omslag in denken die astronauten beschrijven als ze de aarde voor het eerst in zijn geheel zien: het besef dat die planeet van iedereen samen is. Ze handelen er daarna anders naar. Dat verschijnsel is sinds de jaren tachtig beschreven, en de vraag is altijd geweest of je het kunt oproepen zonder de ruimte in te gaan.

Daar gaat het onderzoek over. Sinds 2019 bestudeert prof. dr. Max Louwerse, hoogleraar cognitieve psychologie en kunstmatige intelligentie aan Tilburg University, wat deze vlucht met mensen doet. Niet of het leuk was, maar wat er blijft hangen en hoe lang. De kern van zijn bevindingen: verwondering is geen bijeffect maar het middel. Wie ontzag voelt, onthoudt wat daarna verteld wordt. Die uitkomsten gaan telkens terug het programma in.

Daarom is dit geen kermisattractie die toevallig over de aarde gaat, maar een lesmethode die op straat is neergezet. Op scholen is de vlucht het midden van een traject van zes weken over techniek, duurzaamheid en de aarde, dat eindigt met een persconferentie waarin leerlingen hun eigen Earth Deal presenteren. In Geleen krijg je de vlucht, en het verhaal erbij.

  • 10:00–17:00
    De hele dag vluchten

    De SpaceBuzz staat er van tien tot vijf. Een vlucht duurt een kwartier en er kan een groepje tegelijk mee, dus houd er rekening mee dat je even moet wachten als het druk is. Kom liever vroeg dan laat.

    Voor alle leeftijden. Het lesprogramma is ontwikkeld voor kinderen en het onderzoek laat zien dat het effect tussen negen en twaalf jaar het grootst is, maar volwassenen die meegaan komen er net zo stil uit.

Een non-profit onderwijsprogramma. Lees het onderzoek op spacebuzz.earth
Het oude raadhuis aan de Markt, nu Stadskamer M1 1
Open 10:00–17:00

Stadskamer M1

Het oude raadhuis · Markt 1, Geleen
  • 10:00–17:00
    Loop het oude raadhuis binnen

    Het markante oude raadhuis aan de Markt heeft een tweede leven gekregen: dit is Stadskamer M1, sinds dit jaar een nieuwe Social Space van Geleen. Een plek waar inwoners, ondernemers en organisaties elkaar ontmoeten, samenwerken en ideeën delen.

    Vandaag staan de deuren open en mag je overal rondkijken. Geen gids, geen rondleiding op vaste tijden: je loopt naar binnen, de trap op, en gaat zelf kijken. De begane grond, de ruimtes boven, de zaal waar generaties Geleners over hun stad beslisten. Je komt op plekken waar je normaal niet zomaar binnenwandelt.

    Bij de coffeecorner staat iemand die je kan vertellen wat er in welke ruimte gebeurt. Vragen stellen mag, maar het hoeft niet. Een kop koffie erbij ook.

  • 10:00–17:00
    De Makerij on the move

    Voor één dag verhuist De Makerij van de Salmstraat naar het oude raadhuis. De winkel aan de Salmstraat is die zaterdag dicht, alles staat hier. Een pop-up winkel vol handgemaakt werk van makers uit de regio: geen massaproductie, bij elk product hoort een maker en een verhaal. Meer dan dertig makers brengen hun werk in. Rondsnuffelen mag, iets unieks mee naar huis nemen ook.

  • 11:00–14:00
    Knutselen met plastic afval

    Schuif aan bij de grote tafel en maak van plastic dat anders bij het afval was beland iets nieuws. Iets wat je gewoon mee naar huis neemt. Terwijl je bezig bent ontdek je vanzelf hoeveel je met dat materiaal kunt doen, en waarom het zonde is om het weg te gooien. Speciaal leuk voor kinderen, maar volwassenen mogen net zo hard meedoen.

  • 11:00–16:00
    Sloop het open, bouw er iets nieuws van

    Buiten voor de deur staan de tafels klaar, vol oude apparaten die het niet meer doen. Een telefoon met een draaischijf, een broodrooster, een radio. Pak een schroevendraaier en haal er een uit elkaar. Je ziet meteen hoe zo'n ding vanbinnen in elkaar zit, en dat het lang niet zo ingewikkeld is als het lijkt.

    Wat je eruit haalt gooi je niet weg: daar maak je iets nieuws van. Vorig jaar werd een broodrooster een robot met veren en draadjeshaar. Niemand die dat vooraf had bedacht.

    Je schuift aan wanneer het jou uitkomt, tussen elf en vier. Voor alle leeftijden: kinderen vinden het geweldig, en de volwassenen die meekomen blijven er meestal net zo lang zitten. Tessie Crombach helpt je op weg als je niet weet waar je moet beginnen.

Nieuw in de editie 2026

Barista BRIGHT Talks

In de barista van Stadskamer M1 · Markt 1, Geleen

Tussen de koffie en de pop-up van De Makerij schuif je vier keer op de dag aan voor een verhaal van een half uur.

Geen presentatie met een strak einde, maar mensen uit Geleen die vertellen waar ze mee bezig zijn. Je loopt binnen, je gaat zitten, je stelt vragen als je die hebt. Koffie erbij, weglopen mag ook.

  • 10:30 en 13:00
    Het bakje van Toko Bopp

    Bij afhaalrestaurant Toko Bopp gaan jaarlijks meer dan honderdduizend bakjes van suikerriet over de toonbank. Een duurzamere keuze dan plastic, maar de bakjes worden nog steeds maar één keer gebruikt. Tot een klant haar bakje schoon terugbracht en vroeg: kan dit niet opnieuw?

    Die vraag groeide uit tot een onderzoek. Samen met studenten van Zuyd Hogeschool, innovatielab CHILL op de Chemelot Campus en het Europese project Syschemiq werkt Toko Bopp aan een herbruikbaar bakje dat keer op keer gebruikt kan worden.

    Eigenaar Joey Jay Bol vertelt het verhaal, van die eerste vraag tot het prototype dat er nu ligt. Met beeld, banners en misschien wel iets lekkers uit de toko.

  • 11:30 en 14:00
    Fiets straks langs de innovatie

    De Innovatieroute: eenendertig kilometer door de Grensmaasvallei, rondom Chemelot. Rondom, want het terrein is te groot om doorheen te fietsen. Start en finish zijn bij het Chemelot Bezoekerscentrum, hier op de Markt.

    Onderweg kom je langs het Julianakanaal, de Graetheide, het Heidekamppark, het RivierPark Maasvallei en de Van Iterson-koeltoren met zijn zandlopervorm. Je hoort hoe de eerste boeren van West-Europa hier zevenduizend jaar geleden al volledig circulair leefden, hoe de grootste steenkolenmijn van Europa het landschap veranderde en hoe daar de chemie uit ontstond. Plekken in de vallei waar veel mensen nog nooit zijn geweest, terwijl ze er langs de A2 dagelijks voorbijrijden.

    Bijna alles wat je op een dag vastpakt bestaat dankzij grondstoffen van hier: de kunststof van je fietshelm, de vezels in je sportkleding, de verpakking van je eten. Onderweg fiets je langs bijzondere informatiedragers, gemaakt van gerecycled materiaal. Daar ontdek je meer over de transitie en de circulaire toekomst van de regio, en hoe je zelf meer circulair kunt leven. Wil je de route straks als eerste fietsen? Zet je naam op de lijst.

    Met steun van het Leefbaarheidsfonds Omgeving Chemelot.

Onderdeel van Stadskamer M1, het oude raadhuis
De expositieruimte van Goede Morgen met de Groeikas 2
Open 10:00–17:00

Goede Morgen

Markt 114A, Geleen
Goede Morgen
  • 10:00–17:00
    Expositie

    Groen is meer dan een kleur. In deze expositie ontdek je hoe je je eigen leven, huis en buurt een stuk groener maakt, en waarom dat ook goed is voor je gezondheid en je portemonnee. Wat doet een enkele kamerplant met de lucht in je woonkamer? Hoeveel koeler wordt je tuin met een paar tegels minder? Je loopt er langs, je pakt dingen vast en je gaat naar buiten met ideeën die je thuis meteen kunt uitvoeren.

  • 10:00–13:30
    Repair Café

    Gooi hem niet weg, neem hem mee. Handige vrijwilligers kijken wat er mis is met je kapotte spullen. Een haperende broodrooster, een lamp die het niet meer doet, een loszittende stoelpoot: verrassend vaak is het gewoon te maken. Ze repareren het en laten je ondertussen zien hoe ze het doen, zodat je de volgende keer misschien zelf verder komt. Het Repair Café draait het hele jaar door, elke tweede zaterdag van de maand.

  • 11:00–14:00
    Kledingherstel met Nettie

    Een gat in je favoriete trui, een kapotte rits, een knoop die eraf is: zonde om weg te gooien. Nettie helpt je je kleding weer draagbaar te maken en leert je graag hoe je het zelf aanpakt. Neem je kledingstuk mee en ga naar huis met iets dat weer jaren meekan. Textiel is een van de grootste afvalstromen die we hebben, dus elk stuk dat je repareert scheelt echt iets.

  • 14:00–16:00
    Plastic? Het kan ook anders

    Vera Hoeksma van Zero Waste Zuid-Limburg staat er met een tafel vol alternatieven voor plastic. Geen verhaal over wat je allemaal fout doet, maar gewoon laten zien wat er bestaat: dingen die je opnieuw kunt gebruiken, dingen die je zelf kunt maken, dingen die je nooit meer hoeft te kopen. Tussendoor vertelt ze hoe hergebruik er in het dagelijks leven uitziet. Je kunt alles vastpakken en vragen stellen.

De expositie in het Chemelot Bezoekerscentrum 3
Open 10:00–17:00

Chemelot Bezoekerscentrum

Centrum Geleen
Chemelot
  • 10:00–17:00
    Vaste expositie

    De vaste expositie neemt je mee langs honderd jaar chemie in deze regio, laat zien hoe de energietransitie hier concreet wordt aangepakt en hoe er op zo'n terrein met veiligheid wordt omgegaan. Je ziet grondstoffen, producten en machines van dichtbij, en je begrijpt achteraf een stuk beter waar al die pijpen en torens voor dienen.

  • 10:00–17:00
    Memoryspel en koeltorens knutselen

    Je shampoo, je tandenborstel, het dashboard van de auto, de zool van je schoen: verrassend veel van wat je dagelijks vastpakt begint als grondstof op een chemiesite. Zoek bij het memoryspel de paren bij elkaar en kom er spelenderwijs achter welke alledaagse spullen bij jou thuis uit Geleen komen. Je zult verbaasd staan hoeveel het er zijn.

    Aan de tafel ernaast bouw je je eigen koeltoren. Iedereen in de regio kent ze, die torens die je van ver ziet staan, maar wat doen ze eigenlijk? Terwijl je knutselt hoor je waar ze voor dienen en waarom er stoom uit komt, en niet de rook waar veel mensen aan denken. Je neemt je koeltoren mee naar huis.

    Allebei doorlopend, je schuift aan wanneer het jou uitkomt.

  • 10:00–17:00
    Van Chemelot naar kunst

    Wat zie je als je door de poorten van Chemelot rijdt? Lokale kunstenaars van het Kunstkwartiertje maakten een bustour over het terrein. Ze keken, luisterden en lieten zich inspireren door alles wat ze onderweg tegenkwamen. Terug in het atelier vertaalden ze die indrukken naar hun eigen werk.

    Drie van die werken zijn geselecteerd voor een expositie hier in het bezoekerscentrum. De makers zijn mensen met niet-aangeboren hersenletsel of afasie. Tijdens BRIGHT Festival bekijk je de werken van dichtbij en kun je de kunstenaars zelf vragen stellen.

    Geïnspireerd geraakt? Dan ga je zelf aan de slag. Er staat een groot leeg canvas klaar met één vraag: hoe ziet Chemelot eruit in de toekomst? Iedereen mag er iets aan toevoegen, dus het lege doek groeit in de loop van de dag uit tot één gezamenlijk kunstwerk vol ideeën over de Chemelot van morgen. Vanaf 6 jaar.

  • 12:00–17:00
    Demo plastic recycling

    De plastic verwerkingslijn staat opgesteld en draait. Aan de ene kant gaat plastic afval erin, aan de andere kant komt er nieuw materiaal uit. Je ziet met eigen ogen wat er tussen die twee gebeurt: versnipperen, smelten, opnieuw vormgeven.

    Bart van SABIC staat erbij en legt uit wat je ziet. Waarom het ene plastic wel opnieuw te gebruiken is en het andere niet, en wat er nodig is om die kringloop echt rond te krijgen. Vragen stellen wordt op prijs gesteld.

  • 14:00
    Bustour achter de hekken

    Iedereen kent de pijpen en de fakkels, maar bijna niemand is er ooit geweest. Tijdens deze bustour rijd je het terrein op en zie je met eigen ogen wat er op Chemelot gebeurt. Een gids vertelt onderweg wat er wordt gemaakt, hoe de energietransitie daar concreet wordt aangepakt en wat voor werk er te vinden is, van laborant tot procesoperator. Er rijdt die dag één bus, om 14:00. Vanaf 12 jaar, en aanmelden vooraf is verplicht want er is een beperkt aantal plaatsen. Meld je aan via Eventbrite.

    Reserveer je plek

En daarbuiten gaat het door

Twee onderdelen die je juist de straat op sturen.

Voor de deurAan de tafels buiten het oude raadhuis sloop je een oud apparaat open en bouw je er iets nieuws van. Tussen elf en vier, aanschuiven wanneer je wilt.
Tot achter de hekkenMet de bustour rijd je het terrein van Chemelot op, waar je anders nooit komt. Vanaf 12 jaar, vooraf aanmelden verplicht.
Het hele programma

Alles op een rij

Filter op plek of op wat je wilt doen.

Plek
Thema
TijdWatWaarThema
10:00–17:00SpaceBuzzVlieg met een VR-bril de ruimte in, een vlucht duurt een kwartierParkeerplaats gemeentehuisKijken en ontdekken
10:00–17:00Loop het oude raadhuis binnenGeen gids nodig, kijk overal rondStadskamer M1Kijken en ontdekken
10:00–17:00De Makerij on the movePop-up winkel met werk van lokale makersStadskamer M1Kijken en ontdekken
10:00–17:00ExpositieGoede MorgenKijken en ontdekken
10:00–17:00Vaste expositieChemelot BezoekerscentrumKijken en ontdekken
10:00–17:00Van Chemelot naar kunstExpositie plus een leeg canvas waar iedereen aan mag werkenChemelot BezoekerscentrumKijken en ontdekken
10:00–17:00Memoryspel en koeltorens knutselenDoorlopend, aanschuiven wanneer je wiltChemelot BezoekerscentrumZelf maken
10:00–13:30Repair CaféGoede MorgenRepareren
10:30 en 13:00Het bakje van Toko BoppBarista BRIGHT Talk, een half uurStadskamer M1Nieuwe ideeën
11:00–14:00Kledingherstel met NettieGoede MorgenRepareren
11:00–14:00Knutselen met plastic afvalStadskamer M1Zelf maken
11:00–16:00Sloop het open, bouw er iets nieuws vanBuiten aan de tafels, aanschuiven wanneer je wiltStadskamer M1Zelf maken
11:30 en 14:00Fiets straks langs de innovatieBarista BRIGHT Talk over De Innovatieroute, 31 km rondom ChemelotStadskamer M1Nieuwe ideeën
12:00–17:00Demo plastic recyclingMet Bart van SABIC bij de verwerkingslijnChemelot BezoekerscentrumNieuwe ideeën
14:00Bustour achter de hekkenEén bus, vanaf 12 jaar, aanmelden vooraf via EventbriteChemelot BezoekerscentrumKijken en ontdekken
14:00–16:00Plastic? Het kan ook andersMet Vera Hoeksma van Zero Waste Zuid-LimburgGoede MorgenNieuwe ideeën

Onderdeel van het Weekend van de Wetenschap

Op 3 en 4 oktober openen door heel Nederland labs, musea en bedrijven hun deuren. BRIGHT Festival is de Geleense editie.

Landelijke agenda

Er kan nog iets bij

Het programma wordt tot aan de dag zelf aangevuld. Organiseer je iets dat past bij innovatie, circulariteit of duurzaamheid? Meld het aan, dan kijken we of het erbij kan.

Activiteit aanmelden

Ook onder de vlag van BRIGHT Festival